Succesvolle werving van wethouders

De rol van wethouder is cruciaal voor het functioneren van een gemeente. Samen met de burgemeester vormen wethouders het college van burgemeester en wethouders (B&W), het dagelijks bestuur van de gemeente. Zij zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van besluiten van de gemeenteraad en voor belangrijke beleidsterreinen zoals financiën, ruimtelijke ordening, zorg of economie.

Het vinden van de juiste wethouder vraagt daarom om een zorgvuldig proces. Wij ondersteunen gemeenten bij de werving en selectie van wethouders, zowel bij traditionele collegevorming als bij vernieuwende bestuursvormen.

Wethouder van buiten

Steeds vaker kiezen gemeenten ervoor om een wethouder van buiten aan te trekken: een bestuurder die niet afkomstig is uit de lokale gemeenteraad of zelfs niet in de gemeente woont. Sinds de dualisering van het gemeentebestuur in 2002 is het mogelijk om wethouders ook van buiten de raad of gemeente te benoemen.

Het aantrekken van een wethouder van buiten kan verschillende voordelen hebben. Zo kan een externe kandidaat bestuurlijke ervaring, nieuwe perspectieven en specifieke expertise meebrengen. Tegelijk vraagt deze keuze om zorgvuldige begeleiding, omdat een wethouder van buiten tijd nodig heeft om de lokale politieke verhoudingen, cultuur en maatschappelijke vraagstukken goed te leren kennen.

Wij begeleiden gemeenten bij het volledige traject: van profielschets en zoektocht tot selectie en benoeming.

Zakencollege en raadsbrede agenda

Naast traditionele coalitiecolleges kiezen steeds meer gemeenten voor alternatieve bestuursmodellen, zoals een zakencollege of een raadsbrede agenda.

Bij een zakencollege ligt de nadruk minder op partijpolitiek en meer op bestuurlijke kwaliteit. Wethouders worden dan geselecteerd op basis van hun competenties en ervaring, soms zelfs via een open sollicitatieprocedure, waarbij deskundigheid voorop staat.

Ook het werken met een raadsbrede agenda of raadsakkoord wint aan populariteit. Daarbij werken alle partijen in de gemeenteraad samen aan een gezamenlijk programma, in plaats van een traditionele coalitie-oppositieverdeling. Dit kan leiden tot meer inhoudelijk debat en bredere samenwerking binnen de raad.

In deze bestuurlijke modellen speelt een zorgvuldige selectie van wethouders een nog grotere rol: kandidaten moeten niet alleen bestuurlijk sterk zijn, maar ook verbindend en onafhankelijk kunnen opereren.

Matching van kandidaat-wethouders op competenties via assessment

Met deze aanpak lopen gemeenten soms bewust vooruit op landelijke ontwikkelingen en zijn zij bereid te investeren in een professionelere en objectievere manier van selecteren.

Een belangrijk onderdeel hiervan is het bieden van inzicht en reflectie voor de kandidaat zelf. Door middel van een ontwikkelassessment krijgt de kandidaat-wethouder inzicht in zijn of haar sterke punten en ontwikkelgebieden. Dit biedt een persoonlijk handvat voor zelfreflectie en laat zien op welke onderwerpen verdere ontwikkeling mogelijk of wenselijk is.

Deze procedure draagt bij aan de professionalisering en objectivering van het wethoudersambt. Op basis van een zorgvuldig en transparant proces kan uiteindelijk een weloverwogen besluit worden genomen over de vraag of een kandidaat geschikt is om het wethouderschap te vervullen.

Inzicht in kandidaten en teamdynamiek

Een belangrijke meerwaarde van deze aanpak is dat alle kandidaten hetzelfde traject doorlopen. De kandidaten worden beoordeeld via een ontwikkelassessment dat wordt uitgevoerd door onze assessor. Wij kunnen daarnaast ook inzicht geven in hoe de kwaliteiten van kandidaten zich tot elkaar verhouden en hoe zij elkaar kunnen aanvullen binnen het toekomstige wethoudersteam.

Een zinvolle uitbreiding kan zijn om ook de burgemeester en de gemeentesecretaris in deze analyse te betrekken. Hierdoor ontstaat een completer beeld van het mogelijke samenspel binnen het toekomstige college van burgemeester en wethouders.

Beoordeling op basis van een landelijk competentieprofiel

De assessmentomgeving wordt gebaseerd op het algemene competentieprofiel voor wethouders, zoals opgesteld door de Vereniging van Wethouders.

Dit profiel bestaat uit vier componenten:

  • Kennis: weten
  • Vaardigheden: kunnen
  • Persoonskenmerken: zijn
  • Motivatie: willen

Door deze elementen systematisch te beoordelen ontstaat een onderbouwd beeld van de geschiktheid van kandidaat-wethouders én van de complementariteit binnen het toekomstige college.

Onze aanpak

Geerts & Partners begeleidt het proces van werving en selectie van A tot Z.

Wij ondersteunen gemeenten bij:

  • Het opstellen van een heldere profielschets.
  • Het actief benaderen van geschikte kandidaten.
  • Een transparant selectieproces.
  • Advies bij benoeming en bestuurlijke samenstelling van het college.

Samenwerking met Transitium Groep

Met kennis van het openbaar bestuur en een breed netwerk helpen wij gemeenten bij het vinden van wethouders die passen bij de opgaven, cultuur en ambities van de gemeente. Geerts & Partners werkt hiervoor samen met Transitium Groep in een joint venture. Vanuit deze samenwerking begeleiden wij bestuurders die vanuit hun APPA-situatie beschikbaar zijn voor een nieuwe bestuurlijke rol, evenals ervaren professionals die als wethouder van buiten willen instromen. In dit netwerk zijn bestuurders opgenomen die beschikbaar zijn voor tijdelijke of structurele wethoudersposities.

Door deze samenwerking kunnen gemeenten beschikken over een zorgvuldig opgebouwd netwerk van ervaren kandidaat-wethouders. Daarnaast kunnen wethouders die van buiten instromen rekenen op professionele begeleiding en reflectie gedurende hun bestuursperiode.

Wij komen graag met jou in contact

Laat hieronder je gegevens achter.

Wil je meer weten over onze werkwijze?

Maak een afspraak met een van onze adviseurs. Esther Janssen neemt contact met je op.

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws, inspirerende blogs, vacatures en evenementen.

Lees hier ons privacy statement